Merhaba Misafir

Muhammed İkbâl’in tasavvuf anlayışında zaman kavramı

PDF

Zaman mefhumu, evreni, evrendeki oluşu açıklayabilmemizde en temel rolü üstlenen kavramlardan biridir. Söz konusu kavram, farklı disiplinlerde farklı karşılıklara sahiptir. Muhammed İkbâl, evrendeki her şeyin birbirine organik bir bağla bağlı olduğunu düşündüğünden zaman kavramını topyekûn bir mânâda düşünmüştür. Ona göre hayatın her alanı birbiriyle ilişkilidir ve bu alanlar insanla bağlantılı olduğundan daha fazla Tanrı’yla bağlantılıdır. Bu düşünce onu, zamânı ilâhî açıdan yorumlamaya yöneltmiştir. İkbâl, Tanrı’yı anlamanın en önemli delillerinden biri olarak zaman kavramını öne sürer. Nitekim varlığın varlığa gelmesi, hayat bulması, yok olması gibi evreler hep bir zaman içinde meydana gelir. Dolayısıyla zamânı anlamak yaratıcının edimlerini anlamayı mümkün kılar. İkbâl, hakîki zamânı anlamak için doğa bilimlerinden çok tasavvuf düşüncesini bilmek gerektiğini düşünür. Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî’nin görüşlerini benimseyen İkbâl, gerçek zamâna ulaşmayı aşk ile mümkün görür. Bu sayede, insan için zamânın önemi kalmaz; insan, artık zamânın hükmettiği değil zamâna hükmeden rolünü üstlenir.

Yayınlandığı Kaynak : Akademik Bakış
  • Yıl : 2019
  • Cilt : 2019
  • ISSN : 1694-528X
  • Sayı : 72
  • Sayfa Aralığı : 194-211
  • IO Kayıt No : 95402
  • Yayıncı : Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı