Merhaba Misafir

Süveyş Kanalı Projesinde İstanbul’da cereyan eden diplomatik mücadeleler

PDF

Süveyş Kanalı, Osmanlı Devleti’nin toprağı Mısır’da Akdeniz ve Kızıldeniz’i birbirine bağlamak amacıyla Süveyş kıstağında 1859 tarihinde inşaatına başlanan 17 Kasım 1869 tarihinde kullanıma açılan uluslararası siyasî, ekonomik ve stratejik bir su yolu projesidir. Bu proje Sultan Abdülmecid (1823-1861) döneminde (1839-1861), Fransız mühendis-diplomat Ferdinand de Lesseps (1805-1894) tarafından 1854’te ve 1856’da Mısır Hidivi Said Paşa (1822-1863)’dan imtiyaz alınarak başlatılmış; ancak, Sultan Abdülaziz (1830-1876) döneminde (1861-1876) tamamlanarak hizmete açılmıştır. İngilizler kendi çıkarlarına zarar verecek olan bu stratejik projeyi engellemesi için Bâb-ı Âli’ye siyasî ve diplomatik baskılar uygulayarak Fransızları durdurmak istemiştir. Bu çerçevede İstanbul’da yaşanan Fransız-İngiliz rekabeti farklı boyutlara ulaşmıştır. Sadrazam tayin ve azlinde dönemin diplomatları doğrudan etkili olmuştur. Bu çalışmada Osmanlı topraklarında, kendi ülkelerinin iktisadî ve siyasî çıkarları peşinde koşan diplomatların mücadelesi Süveyş Kanalı çerçevesinde ele alınacaktır. Aynı zamanda Lesseps’in İstanbul, Kahire ve diğer merkezlerde yürüttüğü diplomatik ve mühendislik faaliyetleri arşiv belgeleri, “L’Isthme de Suez” başta olmak üzere Fransız matbuatı incelenerek konuya dâhil edilecektir.

Yayınlandığı Kaynak : Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi
  • Yıl : 2018
  • Cilt : 22
  • ISSN : 1301-370X
  • Sayı : 196
  • Sayfa Aralığı : 699-720
  • IO Kayıt No : 83710
  • Yayıncı : Akademisyenler Birliği