Merhaba Misafir

Cumhuriyet Döneminde Valilik Müessesesinin Dönüşümü Üzerine Bir İnceleme

PDF

Taşra idaresi, devletlerin bünyesinde pek çok önemi ihtiva eden bir yapı olagelmiştir. Devlet, iki ayağı üzerinde duran bir insan profiline benzetilecek olursa bu ayağın ilkini merkezi yönetim (başkent teşkilatı), diğerini ise yerinden yönetim (taşra teşkilatı) oluşturur. Buna binaen taşra idaresinde devleti temsil edecek en üst yetkili kişi de bir o kadar önemli bir konum işgal etmektedir. Devleti taşrada temsil eden en üst yetkili kişi, Türk İdare Tarihi’nde dönemlere göre beylerbeyi, sancakbeyi, mutasarrıf gibi farklı isimlerle anılmışsa da, 19. yüzyıldan sonra ekseri olarak “vali” şeklinde isimlendirilmiştir. Osmanlı’nın klasik çağında sancakbeyi, ilerleyen dönemlerde ise sancakların büyüyüp daha büyük bir yönetim kademesine ihtiyaç duyulduktan sonra da beylerbeyi adıyla anılan valiler, 19. yüzyıl ile birlikte Osmanlı Devleti’nde yapılmak istenen reformların taşra ayağının kilometre taşını oluşturmuşlardır. Bu yüzyılda, 17. yüzyıldan sonra devletin güçsüzleşip taşradaki hâkimiyetinin zayıflaması neticesinde adeta bir yerel hükümdar haline gelen valileri zapturapt altına almak, daha sonra da yapılmak istenen reformları taşrada valiler aracılığıyla hayata geçirmek devletin temel amaçlarından biri olmuştur. 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra tedrici olarak görev ve yetkileri artırılan valiler, Cumhuriyet dönemine de ayrıcalıklı konumlarını koruyarak girmişlerdir.

Yayınlandığı Kaynak : Düşünen Siyaset
  • Yıl : 2016
  • Cilt : 2016
  • ISSN : 1302-1419
  • Sayı : 32
  • Sayfa Aralığı : 0-0
  • IO Kayıt No : 46222
  • Yayıncı : Lotus Yayın Grubu