Merhaba Misafir

Siyasal ve sosyal bağlamda Mankurt kavramının Türk yazılı basınında metaforik kullanımı

PDF

Türk Dil Kurumu sözlüğünde “ulusal kimlikten uzaklaşan, içinde bulunduğu topluma yabancılaşan” şeklinde tanımlanan Mankurt sözcüğü ilk olarak Kırgız yazar Cengiz Aytmatov tarafından 1980 yılında kaleme alınan Gün Olur Asra Bedel eserindeki Nayman Ana efsanesinde kullanılarak literatüre kazandırılmıştır. Kavram, daha çok sosyal psikoloji alanında kullanılan bir terim olsa da günümüzde sosyolojiden siyasete pek çok konuyu açıklamada kullanılmaktadır. Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel (1980) romanını Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin henüz SSCB’nin yönetimi altında olduğu tarihlerde kaleme almıştır. Yazara, bu eseri ile milli şuuru canlandırmayı, özünden kopmamayı ve milli bilinç oluşturmayı amaçladığı yorumları yapılmıştır. Mankurt kavramı, bugüne kadar Türkiye matbuatında kitap, makale ve gazete fıkrası gibi pek çok yazında ele alınmıştır. Bu yazınlarda kavramı konu edenler genelde kendi görüşlerine uygun olarak yorumlamış, kendi düşünsel perspektifinden kavramı ele almıştır. Bunun için de birbiriyle çelişen tanımlamalar ve yorumlar ortaya çıkmıştır. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY’un 2018 yılını “Cengiz Aytmatov Yılı” ilan etmesi münasebetiyle hem Aytmatov’u anmak hem de literatüre kazandırdığı Mankurt kavramının Türk kamuoyunda oluşturduğu tutum, kullanıldığı bağlam, Türk ulusal basınında gündem oluşturması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Mankurt ifadesini metaforik olarak kullanması bu çalışmada ele alınmıştır. Çalışma, gündem belirleme kuramı çerçevesinde içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır.

Yayınlandığı Kaynak : MANAS Journal of Social Studies
  • Yıl : 2020
  • Cilt : 9
  • Sayı : 2
  • eISSN : 1624-7215
  • Sayfa Aralığı : 1010-1030
  • IO Kayıt No : 111315
  • Yayıncı : Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi