Merhaba Misafir

Geleneksel kamu yönetimi yaklaşımında iki kırılma noktası: Herbert Sımon ve kamu tercihi okulu

PDF

1950’li yıllar itibariyle geleneksel kamu yönetimi yaklaşımının ilkeci tutumu eleştirilmeye başlamış ve günümüze kadar ulaşan zaman diliminde sistem içi çeşitli kırılmalar meydana gelmiştir. Kırılma işaretlerini veren ilk kuramcılardan biri, Herbert Simon’dur. Simon, 1946 yılında yayımlanan İdarenin Atasözleri (The Proverbs of Administration) adlı makalesiyle yönetimde kendisinden önce temel ilkeler olarak kabul edilen uzmanlaşma, komuta birliği, kontrol çevresi gibi konuları sorgulamaya açmış ve incelenmeye değer faklı bir ölçüt olarak ‘verimliliği (efficiency)’ sunmuştur. Simon, yönetimle ilgili sonraki çalışmalarında insanın düşünme, karar verme ve davranışını temel alan incelemeler yapmıştır. Yönetimde insan davranışlarının önemini vurgulayan Simon yönetimin salt mekanik ilkelerden oluşmadığını vurgulamıştır. Bu minvalden hareket ederek davranışlar üzerinden yönetime ilişkin genellemelere ulaşan diğer bir yaklaşım ise çağdaş yönetim yaklaşımlarından Kamu Tercihi Okulu (Public Choice Theory)’dur. Simon ve Kamu Tercihi Okulu arasında doğrudan kuramsal bir yakınlık bulunmamakla birlikte Kamu Tercihi Okulu, Simon’u yönetimdeki hiyerarşi ve verimliliğe ilişkin sorgulamalarından ötürü geleneksel yaklaşımdan üstün tutar. Yönetsel işleyişi insan davranışıyla açıklama çabası dışında, ekonomiklik/verimlilik merkezli teori üretmeleri ve hiyerarşiyi önemsizleştirmeleri söz konusu iki yaklaşımın diğer ortak noktalarıdır. Bu çalışmada, iki yaklaşımın neden benzeştikleri sorunsallaştırılmakta, örtüşen ve ayrışan yönleri kullandıkları kavramlar ekseninde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda sırasıyla yönetsel davranışı açıklamaya, piyasaya, örgütsel yapı ve işleyişe yönelik kullandıkları kavramlar karşılaştırılmaktadır.

Yayınlandığı Kaynak : Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  • Yıl : 2019
  • Cilt : 33
  • ISSN : 1300-1582
  • Sayı : 47
  • eISSN : 2148-8657
  • Sayfa Aralığı : 159-174
  • IO Kayıt No : 109427
  • Yayıncı : Erciyes Üniversitesi Yayınları