Merhaba Misafir

Kil tabanlı seramik üretiminde mineralojinin yeri ve önemi

PDF

Kil tabanlı seramik üretiminde mineralojik bileşimin önemini ve yerini, üretilmiş örnek bir kil tabanlı seramik bünyeden ölçülebilen özelliklerle açıklamak bu çalışmanın amacıdır. Bu tür bir bünyenin üretiminde kullanılan üç temel hammadden; killer, kuvars ve feldispatların "mineral türü ve bağıl miktarları" (mineralojik bileşim) masseııin hazırlanması, biçimlendirilmesi ve pişirilmesi gibi aşamalarda üretilen son ürünlerin bütün fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirlemektedir. Bu temel hammaddelerden olan killerin plastik özelliği "biçimlendirmeyi", feldispatların erime sıcaklığını düşürmeleri "sinterleşmeyi" sağlar iken dolgu hammaddeleri olan kuvars kumu, kalsit ve dolomit ise "iskelet ve gözenekliliğin" oluşmasını sağlamaktadır. Seramik üretme süreçleri; hemojen hammaddenin temini, uygun oranlarda karışımı (reçete) ve hazırlanan karışımın(massenin ) biçimlendirilip pişirilmesinden (bünye)ibarettir.Pişmiş bünyeden ölçülen yoğunluk gözeneklilik, dayanım, renk, pişme ve kuruma çekmesi gibi temel fiziksel özelliklerin mineralojik bileşim ve kendi aralarındaki bağıntılar ölçülen ve hesaplanan değerler ile gösterilmiştir. Bir kaolinitik(HB), bir illitik(KW) kil (kuvars bu kil içinde) ve feldispatların karıştırı 1 arak(HB4, HB3+KW, HB2+KW2, KW+KW3, KW4) pişirilmesinden elde edilen seramik bünyelerde; illit zengin bünyede görünür yoğunluklar azalırken maksimum değer HB2+KW2 bünyede ölçülmüştür kaolinit zengin bünyelerde gerçek yoğunluk ve iskelet yoğunluklar arasındaki fark artmıştır. Yoğunluk farklarından giderek hesaplanan açık gözeneklilik illit zengin bünyelerde artmış, ancak maksimum HB2+KW2 karışım bünyesinde gözlenmiştir, kaolinit zengin bünyelerde ise kapalı gözeneklilik artmıştır. Ölçülen ve hesaplanan bu değişimler bu bünye içinde tane boyutu ve dağılımı, topaklanma(maksimum topaklanma) ve kuvarsın polimorf değişimleri ile açıklanabilir. Bünyelerde açık gözeneklilik hem çok ince tane boylu kaolinitin topaklanmasından ve kuvarsın polimorf değişimi sonucunda kuvars taneleri içinde, matrix ile sınırlarında ve matrix içinde de olan mikroçatlaklardan oluşmaktadır. Kaolinit zengin bünyelerin kuvars içeriği ancak kapalı gözeneklilik boyutunda bir gözenekliliğin oluşmasına neden olmaktadır. Kaolinit zengin bünyelerde, yüksek elastik modüllerin ölçümünde, gözeneklilik yapısı yanında maksimum müllit oluşumuda etkili olmuştur.

Yayınlandığı Kaynak : 3. Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu
  • Yıl :2003
  • ISBN : 9759334941
  • Sayfa Aralığı : 127-133
  • IO Kayıt No : 213
  • Yayıncı : Eskişehir Tepebaşı Belediyesi